Oezbekistan: Geen rust voor Andrej

De Lada waarmee hij me ophaalt, is ouder dan ik zelf ben. Het tekent de soberheid van Andrej. Al ruim dertien jaar geeft hij leiding aan een baptistengemeente in een middelgrote stad in Oezbekistan. Eerdere voorgangers verlieten de gemeente binnen een jaar na hun aanstelling en vertrokken naar Rusland. Andrej blijft op zijn post en ziet de gemeente groeien, ondanks intimidatie door de overheid.

“In onze samenkomsten mogen we alleen Russisch spreken. Evangelisatie in het Oezbeeks is verboden. Ook is het verboden om Bijbels en christelijke lectuur in de Oezbeekse taal te bezitten. In de tijd van de Sovjet-Unie sprak iedereen in Oezbekistan Russisch. Tegenwoordig is dat veel minder. We zoeken daarom naar nieuwe manieren om het Evangelie te verkondigen. Een paar jaar geleden kwamen mijn vrouw en mijn oudste dochter op het idee om de doventaal te leren. In onze stad wonen namelijk veel dove mensen. Inmiddels bezoeken 25 tot 30 van hen onze samenkomsten.”

Geen rust
De gemeente van Andrej komt samen in een eenvoudig gebouw. Binnen staan houten banken. Op de preekstoel voorin in de kerkzaal staan – in het Russisch – woorden uit Jesaja 62 vers 6: U die het volk aan de HEERE doet denken, gun u geen rust. Naast het kerkje staat een vervallen eenkamerwoning. Hier heeft Andrej een aantal jaren met zijn gezin gewoond. Op dit moment woont er een vrouw die in grote problemen was gekomen en op straat kwam
te staan. Evangelisatie betekent voor Andrej en zijn gemeente omzien naar de naaste in nood.

Registratie
Tijdens mijn bezoek aan Oezbekistan spreek ik met de leiders van verschillende kerken. Stuk voor stuk maken zij zich zorgen over de angst die onder hun gemeenteleden leeft. Angst voor de overheid en voor de toenemende invloed van de islam. Na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie is Oezbekistan in 1991 een onafhankelijke republiek geworden. President Karimov leidt sindsdien het land met harde hand. Slechts een beperkt aantal kerken – waaronder de gemeente van Andrej – heeft een officiële registratie en mag een kerkgebouw bezitten en kerkdiensten houden. Veel gemeenten zijn niet geregistreerd en hun samenkomsten zijn dus verboden.

Intimidatie
De overheid gebruikt een tactiek van intimidatie. Met regelmaat worden invallen gedaan en christenen opgepakt. De straffen variëren van een aantal dagen gevangenisstraf tot hoge geldboetes wanneer bijvoorbeeld verboden christelijke lectuur wordt ontdekt. Wanneer de boete niet betaald wordt, volgt inbeslagname van huisraad. Incidenteel worden langere gevangenisstraffen opgelegd.

Andrej moet ook wel eens op het politiebureau verschijnen. Hij wordt in de gaten gehouden door de geheime politie. Op de vraag of hij soms niet net als zijn voorgangers overweegt om naar Rusland te verhuizen, antwoordt hij kalm maar vastberaden: “God heeft mij hier gesteld. Hoe zou ik dan ooit kunnen weggaan?” De tekst op de preekstoel staat in zijn hart geschreven.

Gebed
Wanneer we bidden voor vervolgde christenen, gaan onze gedachten vaak uit naar onze broeders en zusters in extreme situaties, in landen als Noord-Korea, Pakistan en Noord-Nigeria. En zij hebben onze voorbede zeker hard nodig! Maar laten we tegelijkertijd ook bidden voor hen die op minder opvallende plaatsen in de frontlinie van de vervolgde kerk staan. Christenen in Oezbekistan, zoals Andrej en zijn gemeenteleden. Dank God voor hun standvastigheid en bid dat angst hen niet zal beheersen.

Door een medewerker van SDOK.